🎖️ Be + to-bezokolicznik
Wybierz element z listy, żeby zobaczyć zasady, kiedy się go używa, i przykłady.
Uzupełniasz lukę poprawną odpowiedzią — ta sama zasada oceny pisowni co przy słówkach (drobne literówki są tolerowane).
be + to-bezokolicznik — formalne instrukcje i rozkazy
be + to-infinitive — formal instructions and orders
Zasady
Kiedy używamy
- Regulaminy i ogłoszenia instytucjonalne mówią bezosobowym głosem przepisu, a nie osoby: Passengers are to remain seated during take-off brzmi jak fragment karty pokładowej, nie jak prośba stewardessy — i to jest w pełni zamierzone, bo be to eliminuje z konstrukcji jakikolwiek ślad osobistej prośby.
- W rozkazach wojskowych i formalnych poleceniach hierarchia władzy zostaje wpisana wprost w gramatykę: The unit is to advance at 0600 hours nie pozostawia miejsca na negocjacje, bo forma be to relacjonuje rozkaz jako fakt już zapisany w planie operacji, nie jako czyjeś aktualne życzenie.
- Ścisłe zasady instytucjonalne — terminy składania prac, regulaminy uczelni, przepisy BHP — chętnie sięgają po tę formę właśnie dlatego, że brzmi ona jak cytat z dokumentu: Students are to submit their essays by Friday sugeruje istnienie gdzieś spisanej zasady, a nie kaprysu wykładowcy.
- Zestawienie z must ujawnia najważniejszy kontrast semantyczny: must (z germańskiego motan) od zawsze niosło ładunek osobistej, wewnętrznej lub bieżąco wyrażanej konieczności ('ja uważam, że to konieczne'), podczas gdy be to relacjonuje powinność jako coś zewnętrznego, uprzednio ustalonego i bezosobowego — różnicę tę słychać wyraźnie, gdy zestawimy You must wear a badge (osobista, bieżąca instrukcja) z All staff are to wear a badge (cytat z regulaminu firmy).
Kluczowe przykłady
Przykłady
All staff are to wear identification badges at all times.
Wszyscy pracownicy mają obowiązek nosić identyfikatory przez cały czas.
Passengers are to remain seated until the seatbelt sign is switched off.
Pasażerowie mają obowiązek pozostać na miejscach, dopóki nie zgaśnie sygnał zapięcia pasów.
The troops were to hold their position until reinforcements arrived.
Oddziały miały utrzymać pozycję do przybycia posiłków.
Students are to submit their essays no later than Friday.
Studenci mają obowiązek złożyć eseje najpóźniej w piątek.
be + to-bezokolicznik — oficjalne ustalenia, plany i zapowiedzi
be + to-infinitive — official arrangements, plans and announcements
Zasady
Kiedy używamy
- Relacjonowanie oficjalnych planów rządów, firm i instytucji: The company is to cut 200 jobs by the end of the year brzmi jak fragment komunikatu prasowego biura prasowego firmy, nie jak osobista opinia dziennikarza.
- Zapowiedzi wydarzeń z ustalonym z góry terminem: The conference is to take place in Geneva in March podkreśla, że termin i miejsce są już oficjalnie zaplanowane, w odróżnieniu od luźniejszego 'the conference will take place', które nie akcentuje tego, że plan już istnieje.
- Strona bierna be to be + imiesłów opisuje zaplanowane działania, których podmiot jedynie doświadcza: Several buildings are to be renovated this year — same budynki niczego nie planują, plan istnieje gdzieś ponad nimi, w dokumentacji urzędu.
- Rejestr: be to brzmi bardziej oficjalnie, bezosobowo i 'z nagłówka' niż going to czy present continuous, dlatego w mowie potocznej niemal nie występuje, za to dominuje w prasie, komunikatach rządowych i języku instytucji.
Kluczowe przykłady
Przykłady
The Prime Minister is to visit Berlin next week.
Premier ma odwiedzić Berlin w przyszłym tygodniu.
New taxes are to be introduced in January.
W styczniu mają zostać wprowadzone nowe podatki.
The old bridge is to be demolished next month.
Stary most ma zostać wyburzony w przyszłym miesiącu.
The company is to cut 200 jobs by the end of the year.
Firma ma zamiar zredukować 200 stanowisk do końca roku.
If + podmiot + be + to-bezokolicznik — warunek konieczny do osiągnięcia celu
If + subject + be + to-infinitive — necessity for a goal to be achieved
Zasady
Kiedy używamy
- Wskazywanie warunku koniecznego (nie wystarczającego) do osiągnięcia z góry założonego celu: If the company is to survive, it must cut costs immediately zakłada przetrwanie jako cel i wskazuje niezbędny do tego krok.
- Formalny, pisemny styl argumentacji, esejów i analiz: If we are to understand the crisis, we need to look at its root causes brzmi jak zdanie otwierające akademicki wywód, nie jak zdanie w rozmowie przy kawie.
- Odróżnienie od zwykłego 'if' + Present Simple, które jedynie przewiduje skutek w czasie, bez zakładania celu: If we start today, we'll meet the deadline nie niesie tego samego ładunku 'celowości', co wersja z are to.
- Hipotetyczne, formalne 'were to' w zdaniu podrzędnym z if, sygnalizujące odległość od rzeczywistości silniejszą niż zwykły warunkowy drugi typ: If war were to break out, millions would be affected brzmi bardziej ostrożnie i literacko niż If war broke out.
Kluczowe przykłady
Przykłady
If we are to meet the deadline, we must start today.
Jeśli mamy dotrzymać terminu, musimy zacząć dzisiaj.
If the company is to survive, it must cut costs immediately.
Jeśli firma ma przetrwać, musi natychmiast ciąć koszty.
If we are to understand the crisis, we need to look at its root causes.
Jeśli mamy zrozumieć kryzys, musimy przyjrzeć się jego głównym przyczynom.
If war were to break out, millions of people would be affected.
Gdyby wybuchła wojna, dotknęłoby to miliony ludzi.
be + not + to-bezokolicznik — formalny zakaz
be + not + to-infinitive — formal prohibition
Zasady
Kiedy używamy
- Oficjalne zakazy w instytucjach, muzeach i miejscach pracy: Employees are not to use personal phones during working hours brzmi jak fragment regulaminu pracowniczego, a nie jak prośba przełożonego.
- Rozkazy wojskowe i przepisy bezpieczeństwa, często wzmocnione inwersją po frazie negatywnej: Under no circumstances is anyone to enter the restricted zone łączy oba zjawiska — formalny zakaz be not to oraz obowiązkową inwersję po under no circumstances.
- Formalne ostrzeżenia skierowane do określonej grupy odbiorców: Passengers are not to open the emergency exit unless instructed brzmi jak zdanie z karty bezpieczeństwa w kieszeni fotela, nie jak improwizowana uwaga.
- Kontrast rejestru: nieformalne don't lub nawet mustn't brzmią jak zwykła prośba albo rada wypowiedziana przez konkretną osobę, podczas gdy are not to / is not to be brzmi jak cytat z dokumentu obowiązującego niezależnie od tego, kto go akurat odczytuje.
Kluczowe przykłady
Przykłady
Visitors are not to touch the exhibits.
Zwiedzającym nie wolno dotykać eksponatów.
Employees are not to use personal phones during working hours.
Pracownikom nie wolno używać prywatnych telefonów w godzinach pracy.
Under no circumstances are staff to discuss this matter with the press.
Pod żadnym pozorem personel nie może omawiać tej sprawy z prasą.
This door is not to be used as a fire exit.
Tych drzwi nie wolno używać jako wyjścia ewakuacyjnego.
Am I to...? / What am I to...? — pytanie o z góry narzucony bieg zdarzeń
Am I to...? / What am I to...? — questioning a preordained course of action
Zasady
Kiedy używamy
- Pytania wyrażające bezradność wobec sytuacji, w której nie istnieje jasna instrukcja postępowania: What am I to do now that the flight's been cancelled? sugeruje, że mówiący szuka (nieistniejącego) z góry ustalonego rozwiązania.
- Retoryczne pytania usprawiedliwiające, zakładające przeczącą odpowiedź: How was I to know the shop would be closed? nie pyta o wiedzę, tylko z góry zaprzecza, że taka wiedza była w ogóle osiągalna.
- Formalne, często dyplomatyczne dopytywanie o czyjeś intencje przed wyciągnięciem wniosku: Am I to understand that the offer has been withdrawn? brzmi grzecznie, ale zapowiada gotowy już wniosek.
- Rejestr literacki i podniosły, w którym pytanie z be to podkreśla dramatyzm chwili: What was she to do, alone in a foreign city with no money? — konstrukcja typowa dla narracji, nie dla codziennej rozmowy (zobacz też temat 'pytania retoryczne').
Kluczowe przykłady
Przykłady
What am I to do now that the flight's been cancelled?
Co mam teraz zrobić, skoro lot odwołano?
How was I to know the museum would be closed on Mondays?
Skąd miałem wiedzieć, że muzeum jest zamknięte w poniedziałki?
Am I to understand that you're withdrawing your offer?
Czy mam rozumieć, że wycofuje pan swoją ofertę?
What was a young widow to do, alone and penniless in a foreign city?
Co miała zrobić młoda wdowa, samotna i bez grosza w obcym mieście?