🧽 Bierne -ing (need doing)
Wybierz element z listy, żeby zobaczyć zasady, kiedy się go używa, i przykłady.
Uzupełniasz lukę poprawną odpowiedzią — ta sama zasada oceny pisowni co przy słówkach (drobne literówki są tolerowane).
need + gerund (-ing) — znaczenie bierne (trzeba, żeby to zrobiono)
need + -ing — passive meaning (needs to be done)
Zasady
Budowapodmiot (rzecz, nie osoba) + need + czasownik z końcówką -ing. Forma gramatyczna jest czynna, ale znaczenie jest bierne: The car needs washing. = The car needs to be washed.
Kto wykonuje czynnośćpodmiotem zdania jest RZECZ, która ma zostać poddana czynności, a nie osoba, która ją wykona — dlatego 'need doing' nie jest zwykłym gerundem czynności wykonywanej przez podmiot (jak w 'I need sleeping' — błędnie), tylko skrótem od 'needs to be + imiesłów bierny'.
Czasyneed w tej konstrukcji zwykle występuje w Present Simple lub Past Simple (needed doing); w czasach continuous praktycznie się jej nie używa.
Kiedy używamy
- Naprawy, konserwacja, remonty i porządki domowe: The gutter needs clearing. / The walls need painting.
- Bez zmiany znaczenia można zamienić na need to be + imiesłów bierny — obie formy są poprawne, ale 'need doing' brzmi bardziej naturalnie i potocznie.
- Nie używa się tej konstrukcji, gdy podmiotem jest osoba wykonująca czynność na sobie samej w zwykłym sensie — 'I need washing' nie znaczy 'muszę się umyć', lecz brzmi dziwnie/żartobliwie, jakby mówiący sam wymagał umycia jak przedmiot.
Kluczowe przykłady
needs cleaningneeds fixingneeds doingpassive gerund
Przykłady
The car needs washing before the trip.
Samochód trzeba umyć przed wyjazdem.
This shirt needs ironing — it's very creased.
Tę koszulę trzeba wyprasować — jest bardzo pomięta.
The lawn really needs cutting.
Trawnik naprawdę trzeba skosić.
My bike's tyres need replacing.
Opony w moim rowerze trzeba wymienić.
want + gerund (-ing) — nieformalny brytyjski odpowiednik
want + -ing — informal British equivalent
Zasady
Budowa i znaczenieidentyczna konstrukcja jak need + -ing, ale z want; ma to samo znaczenie bierne ('trzeba to zrobić') i jest jeszcze bardziej potoczna niż need doing, częsta w British English: That fence wants painting.
Uwaga na pułapkęnie mylić z want w zwykłym znaczeniu 'chcieć' + bezokolicznik: I want to swim today (poprawnie) — nie I want swimming today. W konstrukcji biernej want + -ing odnosi się wyłącznie do rzeczy wymagających naprawy lub uwagi, nie do pragnień osoby.
Regionalizmtypowe głównie dla British English, zwłaszcza mowy potocznej; w American English znacznie częściej usłyszy się needs + -ing lub needs to be + imiesłów bierny.
Kiedy używamy
- Nieformalna krytyka lub porada w rozmowie: That fence wants painting. / Your hair wants cutting.
- Rzadko w piśmie formalnym — tam naturalniejsze jest need to be + imiesłów bierny lub should be + imiesłów bierny.
- Często z odcieniem lekkiej dezaprobaty lub zwrócenia uwagi na zaniedbanie: This room wants tidying up.
Kluczowe przykłady
wants paintingwants tidyinginformal passiveBritish English
Przykłady
That fence wants painting — it looks awful.
Ten płot trzeba pomalować — wygląda okropnie.
Your shoes want polishing before the interview.
Twoje buty trzeba wyczyścić przed rozmową kwalifikacyjną.
This room wants tidying up.
Ten pokój trzeba posprzątać.
The kitchen floor wants mopping.
Podłogę w kuchni trzeba umyć.
require + gerund (-ing) — rejestr formalny
require + -ing — formal register
Zasady
Budowarequire działa analogicznie do need, ale brzmi znacznie bardziej oficjalnie i technicznie — typowe dla instrukcji, umów i dokumentacji technicznej: The equipment requires servicing every six months.
Wariant z bezokolicznikiem biernymrequire to be + imiesłów bierny ma identyczne znaczenie i również jest poprawne w stylu formalnym: The equipment requires to be serviced regularly — choć w praktyce requires servicing jest częstsze.
Kontrast z require sb to do sthgdy chcemy podać, KTO ma wykonać czynność, używa się innego wzorca — require + dopełnienie + bezokolicznik (znaczenie czynne): We require you to submit the form by Friday. W require + -ing wykonawca jest nieokreślony lub nieważny.
Kiedy używamy
- Instrukcje obsługi, umowy, regulaminy i dokumentacja techniczna: The system requires updating before use.
- Formalne opisy procedur medycznych, prawnych i administracyjnych: The wound requires cleaning twice a day.
- W mowie potocznej zwykle zastępowane przez need + -ing — require + -ing brzmi sztywno w codziennej rozmowie.
Kluczowe przykłady
requires servicingrequires updatingformal registertechnical instructions
Przykłady
The machinery requires servicing every six months.
Maszyny wymagają serwisowania co sześć miesięcy.
All documents require signing before submission.
Wszystkie dokumenty wymagają podpisania przed złożeniem.
The wound requires cleaning twice a day.
Rana wymaga oczyszczania dwa razy dziennie.
This software requires updating regularly.
To oprogramowanie wymaga regularnego aktualizowania.
deserve + gerund (-ing) — znaczenie bierne
deserve + -ing — passive meaning
Zasady
Budowa i znaczeniedeserve + -ing = zasługiwać na to, by coś zostało zrobione; deserve to be + imiesłów bierny ma identyczne znaczenie: Her hard work deserves rewarding. = Her hard work deserves to be rewarded.
Podmiotpodobnie jak przy need/want/require, podmiotem jest rzecz, sytuacja lub czyjeś osiągnięcie oceniane jako godne działania — nie wykonawca tej czynności.
Częstość i rejestrdeserve + -ing występuje rzadziej w codziennej mowie niż deserve to be + imiesłów bierny, ale jest równie poprawne gramatycznie i typowe dla stylu eseistycznego oraz recenzji.
Kiedy używamy
- Ocena, że coś zasługuje na uwagę, nagrodę lub potępienie: This proposal deserves considering carefully.
- Recenzje filmów, książek i wydarzeń w stylu formalnym/publicystycznym: The film deserves watching more than once.
- Można wzmocnić przysłówkiem: certainly deserves examining, fully deserves punishing.
Kluczowe przykłady
deserves rewardingdeserves consideringpassive gerundformal evaluation
Przykłady
Her achievement deserves recognizing.
Jej osiągnięcie zasługuje na uznanie.
This proposal deserves considering carefully.
Ta propozycja zasługuje na dokładne rozważenie.
The problem deserves examining in more detail.
Ten problem zasługuje na dokładniejsze zbadanie.
Such behaviour deserves punishing.
Takie zachowanie zasługuje na ukaranie.
worth + gerund (-ing) — pokrewna, ale odrębna konstrukcja o zabarwieniu biernym
worth + -ing — a related (but distinct) passive-flavoured structure
Zasady
Budowapodmiot + be + worth + -ing: This book is worth reading. Można też użyć ogólnego it jako podmiotu: It's worth trying.
Różnica względem need/want/require/deserve + -ingworth nie jest czasownikiem, lecz przymiotnikiem/przyimkiem występującym po be — znaczenie to 'coś jest warte tego, żeby to zrobić' (ocena wartości), a nie 'coś musi zostać zrobione' (konieczność), jak przy need/want/require.
Zaprzeczenie i wzmocnienienot worth + -ing (nie warto), well worth + -ing (zdecydowanie warto): It's not worth worrying about it. / The museum is well worth visiting.
Kiedy używamy
- Rekomendacje i oceny wartości czegoś: This restaurant is worth trying.
- Rady, czy warto podejmować jakiś wysiłek: It isn't worth arguing about such a small thing.
- Nie mylić z worth + rzeczownik (This painting is worth a fortune) — tam worth pełni inną funkcję składniową, wprowadzając wartość, a nie czynność.
Kluczowe przykłady
worth readingworth visitingwell worthnot worth
Przykłady
This museum is well worth visiting.
To muzeum zdecydowanie warto odwiedzić.
It's not worth worrying about such a small mistake.
Nie warto martwić się o tak drobny błąd.
The book is definitely worth reading.
Ta książka zdecydowanie jest warta przeczytania.
Is it worth trying to fix the old radio?
Czy warto próbować naprawić to stare radio?