🕳️ Bezokolicznik i gerund bierny
Wybierz element z listy, żeby zobaczyć zasady, kiedy się go używa, i przykłady.
Uzupełniasz lukę poprawną odpowiedzią — ta sama zasada oceny pisowni co przy słówkach (drobne literówki są tolerowane).
Gerund bierny (being + III forma)
Passive gerund (being + past participle)
Zasady
Formabeing + past participle (III forma): being invited, being watched, being told. Podmiot gerundu jest odbiorcą czynności, nie jej wykonawcą.
Czasowniki tylko z gerundemPo czasownikach, które łączą się WYŁĄCZNIE z gerundem (deny, avoid, resent, risk, mind, enjoy, admit, can't stand, be used to), bierne znaczenie wymaga formy being + III forma: He denied being involved. She can't stand being ignored.
Po przyimkachPo przyimkach (without, after, before, since, despite, for) — tylko gerund jest możliwy, więc strona bierna to zawsze being + III forma: After being warned twice, he finally listened. She left without being noticed.
Kontrast z active gerund o znaczeniu biernymNie myl z konstrukcją need/want + -ing (np. needs washing), gdzie forma jest AKTYWNA, ale znaczenie bierne — to osobny, wąski wzorzec ograniczony głównie do need/want/require/deserve z rzeczami. being + III forma to prawdziwy, ogólny gerund bierny, używany z dowolnym czasownikiem i podmiotem.
Kiedy używamy
- Gdy podmiot gerundu doznaje czynności, a wykonawca jest nieznany, nieistotny lub oczywisty z kontekstu
- Szczególnie częste po: enjoy, hate, dislike, mind, avoid, deny, resent, remember, risk, admit, can't stand, be used to
- W zdaniach okolicznikowych po przyimkach czasu i sposobu: without being seen, before being interviewed, after being warned
Kluczowe przykłady
being toldbeing watchedwithout being seenhate being interruptedrisk being caught
Przykłady
I hate being told what to do.
Nie znoszę, gdy mówi mi się, co robić.
She left without being noticed.
Wyszła niezauważona.
He denied being involved in the scandal.
Zaprzeczył, że był w to zamieszany.
The children love being read to before bed.
Dzieci uwielbiają, gdy czyta się im przed snem.
Bezokolicznik bierny (to be + III forma)
Passive infinitive (to be + past participle)
Zasady
Formato be + past participle (III forma): to be invited, to be chosen, to be told. Podmiot zdania nadrzędnego (lub gramatyczny wykonawca bezokolicznika) jest odbiorcą czynności.
Czasowniki tylko z bezokolicznikiemPo czasownikach łączących się WYŁĄCZNIE z bezokolicznikiem (want, would like, expect, hope, ask, promise, decide, arrange, seem, appear, agree, refuse) bierne znaczenie wymaga formy to be + III forma: She wants to be left alone. He seems to be liked by everyone.
Po przymiotnikachPo przymiotnikach opisujących reakcję emocjonalną (glad, happy, pleased, relieved, afraid, eager) + to be + III forma: I was glad to be invited. She was afraid to be left behind.
Znaczenie: kto jest odbiorcąKluczowe jest rozpoznanie, że podmiot zdania głównego NIE wykonuje czynności, lecz jej doznaje: 'He wants to be told' = ktoś ma powiedzieć jemu (nie: on komuś).
Kiedy używamy
- Gdy podmiot bezokolicznika jest odbiorcą czynności, a nie jej wykonawcą
- Bardzo częste po czasownikach życzenia i oczekiwania: want, need, expect, hope, would like, ask
- Po przymiotnikach wyrażających emocjonalną reakcję na czynność: glad/happy/afraid/relieved + to be + III forma
Kluczowe przykłady
to be invitedwants to be left aloneexpects to be promotedglad to be chosen
Przykłady
I don't want to be disturbed while I'm working.
Nie chcę, żeby mi przeszkadzano podczas pracy.
The house needs to be repainted before winter.
Dom trzeba przemalować przed zimą.
She was delighted to be chosen for the role.
Była zachwycona, że została wybrana do tej roli.
He expects to be told the truth.
Oczekuje, że powie mu się prawdę.
Bezokolicznik i gerund bierny dokonany (to have been / having been done)
Perfect passive infinitive and gerund (to have been / having been done)
Zasady
Bezokolicznik: to have been + III formaWyraża czynność bierną wcześniejszą niż czas czasownika głównego lub niż moment mówienia: He is believed to have been arrested last night. = It is believed that he was arrested.
Typowe czasowniki sprawozdawczeCzęste po czasownikach opinii i doniesienia w stronie biernej: is said/believed/thought/reported/rumoured/claimed to have been + III forma — rejestr formalny, dziennikarski.
Gerund: having been + III formaNa początku zdania jako imiesłów uprzedni bierny lub po przyimkach (despite, without, since) — podkreśla, że czynność bierna zaszła wcześniej: Having been warned about the risks, she decided not to go. Despite having been criticised, he continued.
Różnica względem prostego to be / beingto have been / having been zawsze dodają element wcześniejszości (Perfect); zwykłe to be / being nie precyzują kolejności w czasie, tylko wskazują na stronę bierną.
Kiedy używamy
- Gdy chcemy podkreślić, że czynność bierna wydarzyła się wcześniej niż inna czynność lub niż moment wypowiedzi
- Formalny, sprawozdawczy rejestr: is reported/thought/rumoured to have been + III forma
- having been + III forma jako formalny, skrócony odpowiednik zdania z since/after/although + was/were + III forma
Kluczowe przykłady
to have been arrestedhaving been warnedis said to have beendespite having been rejected
Przykłady
She is believed to have been kidnapped.
Uważa się, że została porwana.
The painting is thought to have been stolen decades ago.
Uważa się, że ten obraz skradziono dziesiątki lat temu.
Having been warned about the storm, they cancelled the trip.
Ostrzeżeni o burzy, odwołali wycieczkę.
Despite having been rejected twice, she applied again.
Mimo że dwukrotnie ją odrzucono, złożyła podanie ponownie.
Wybór między aktywną a bierną formą nieosobową
Choosing between active and passive non-finite forms
Zasady
needs/wants + -ing vs needs/wants + to be + III formaZ rzeczami obie formy często znaczą to samo: The car needs washing. = The car needs to be washed. To osobny, wąski idiom ograniczony głównie do need/want/require/deserve — nie myl go z ogólnym gerundem biernym z zasady 1.
Causative have/get something donehave/get + dopełnienie + III forma (bez to be, bez being) opisuje ZLECENIE czynności innej osobie: She had her photo taken. He got his car repaired. To odrębna konstrukcja (patrz temat 'Have/get something done'), nie bezokolicznik ani gerund bierny.
Osoba jako podmiotGdy podmiotem jest osoba będąca odbiorcą czynności (nie zleceniodawcą), naturalny wybór to zwykle bezokolicznik lub gerund bierny (to be told / being told), a nie idiom needs + -ing, który brzmi naturalnie głównie z rzeczami i zadaniami.
Aktywny podmiot-wykonawca a bierny podmiot-odbiorcaPorównaj: He wants to punish them (on karze innych) vs He wants to be punished (on jest karany) — forma bierna zmienia, kto jest wykonawcą, a kto odbiorcą czynności.
Kiedy używamy
- needs/wants + -ing ograniczone głównie do rzeczy i zadań, rzadziej naturalne z osobami
- Odróżnij zlecanie czynności (causative have/get something done) od bycia biernym odbiorcą czynności bez elementu zlecenia (to be done / being done)
- Sprawdź, kto w zdaniu jest wykonawcą, a kto odbiorcą czynności — to decyduje o wyborze formy
Kluczowe przykłady
needs washing vs needs to be washedhad her photo takenwants to be treatedactive vs passive infinitive
Przykłady
This report still needs finishing before the deadline.
Ten raport wciąż trzeba dokończyć przed terminem.
She had her photo taken for the new passport.
Zrobiła sobie zdjęcie do nowego paszportu.
New employees need to be trained properly before they start.
Nowych pracowników trzeba porządnie przeszkolić, zanim zaczną pracę.
He doesn't want to be interrupted during his presentation.
Nie chce, żeby mu przeszkadzano podczas prezentacji.