🎈 Czasowniki wznoszące (raising verbs)
Wybierz element z listy, żeby zobaczyć zasady, kiedy się go używa, i przykłady.
Uzupełniasz lukę poprawną odpowiedzią — ta sama zasada oceny pisowni co przy słówkach (drobne literówki są tolerowane).
Seem / appear + bezokolicznik — czasowniki 'wznoszące' (raising verbs)
Seem / appear + to-infinitive
Zasady
Dwie równoważne strukturyIt seems that she knows the answer. = She seems to know the answer. Znaczenie jest identyczne — podmiot zdania podrzędnego 'wznosi się' i staje się podmiotem seem/appear, choć to nie on 'wykonuje' czynność seem
seem/appear to be + przymiotnik/rzeczownikDla opisu stanu używamy 'to be': He seems to be rather tired. / They appear to be old friends
seem/appear to + bezokolicznik prostyDla czynności lub opinii bieżącej: She seems to understand the problem. / The company appears to be losing money
seem/appear to have + imiesłów bierny (perfect infinitive)Gdy wniosek dotyczy czegoś wcześniejszego: He seems to have left already. / The rumours appear to have been exaggerated
appear — bardziej formalne i ostrożne niż seemappear często pojawia się w tekstach oficjalnych, sprawozdaniach i wiadomościach, gdzie sugeruje dystans mówiącego wobec pewności twierdzenia: The negotiations appear to have reached a deadlock
Kiedy używamy
- Łagodne, uprzejme formułowanie opinii zamiast stanowczego stwierdzenia (She seems to be right, ale nie She is right)
- Opisywanie pierwszego wrażenia na podstawie obserwacji (He seems nervous about something)
- Formalna alternatywa dla 'it seems that' w raportach, artykułach i wiadomościach (The economy appears to be recovering)
- Wnioskowanie o zdarzeniach z przeszłości za pomocą perfect infinitive (The witness seems to have changed her story)
Kluczowe przykłady
seem toappear toit seems thatseem to have + past participle
Przykłady
She seems to know everything about the case.
Ona zdaje się wiedzieć wszystko o tej sprawie.
The negotiations appear to have reached a deadlock.
Negocjacje zdają się utknąć w martwym punkcie.
He seems to have left the office rather suddenly.
Wygląda na to, że wyszedł z biura dość nagle.
The committee appears to have overlooked several key details.
Komisja najwyraźniej przeoczyła kilka kluczowych szczegółów.
Happen to / turn out to — przypadek i nieoczekiwany rezultat
Happen to / turn out to — coincidence and unexpected result
Zasady
happen to + bezokolicznik = czysty przypadekPodkreśla, że coś wydarzyło się bez zamiaru czy planu: I happened to meet an old school friend on the train
Pytania grzecznościowe z happen toDo you happen to know...? / Do you happen to have...? to bardziej uprzejma, mniej bezpośrednia forma pytania niż zwykłe Do you know...?
As it happens — utarty łącznik dyskursuWprowadza informację, która akurat pasuje do sytuacji przez zbieg okoliczności: As it happens, I already had the documents you needed
turn out to + bezokolicznik = rezultat ujawniony późniejOpisuje, jak coś się ostatecznie okazało — zwykle wbrew wcześniejszym oczekiwaniom: The stranger who helped us turned out to be a retired police officer
turn out that + zdanie — wariant równoważnyIt turned out that we were both born in the same town. = We turned out to have been born in the same town (rzadsze, bardziej książkowe)
Kiedy używamy
- Podkreślanie, że coś stało się przypadkiem, a nie celowo (I happened to be in the area)
- Uprzejme, pośrednie pytanie o informację (Do you happen to know the time?)
- Wprowadzanie zbiegu okoliczności jako komentarza do rozmowy (As it happens, I was just thinking about that)
- Ujawnianie zaskakującego zakończenia historii lub sytuacji (The plan turned out to be a complete disaster)
Kluczowe przykłady
happen toas it happensturn out toturn out that
Przykłady
I happened to meet an old school friend on the train yesterday.
Przypadkiem spotkałem w pociągu starego szkolnego kolegę.
As it happens, I already had the documents you needed.
Tak się składa, że miałem już dokumenty, których potrzebowałeś.
The stranger who helped us turned out to be a retired police officer.
Okazało się, że nieznajomy, który nam pomógł, był emerytowanym policjantem.
The plan, which had seemed so promising, turned out to be a complete disaster.
Plan, który wydawał się tak obiecujący, okazał się kompletną katastrofą.
Tend to — czasownik wyrażający tendencję/skłonność
Tend to — habitual raising verb
Zasady
tend to + bezokolicznik = ogólna tendencjaOpisuje to, co zwykle się dzieje, łagodniej niż always/usually: Prices tend to rise sharply before the holidays
tend to jako 'raising verb'Podobnie jak seem, tend nie ma własnego znaczenia agentywnego — podmiot 'wznosi się' z podrzędnej czynności: Meetings tend to run over time = It tends to be the case that meetings run over time
Przeczenie doesn't/don't tend toŁagodniejsze niż never — sugeruje wyjątki, a nie absolutną regułę: She doesn't tend to complain, even when things go wrong
Kontrast z czasownikami kontrolującymi (control verbs)tend nie zakłada intencji ani woli podmiotu, w przeciwieństwie do decide/choose/try, które wymagają realnego, zamierzającego czegoś podmiotu
Kiedy używamy
- Opisywanie ogólnych prawidłowości i statystycznych tendencji (Younger employees tend to adapt more quickly)
- Łagodne uogólnienia w rozmowie, unikające kategoryczności (In my experience, Mondays tend to be busy)
- Formułowanie obserwacji bez oskarżania czy oceniania (That printer tends to jam if you overload the tray)
- Kontrastowanie ogólnej skłonności z pojedynczym wyjątkiem (He tends to be quiet, but today he was very talkative)
Kluczowe przykłady
tend totends todoesn't tend to
Przykłady
Prices tend to rise sharply just before the holidays.
Ceny mają tendencję do gwałtownego wzrostu tuż przed świętami.
He tends to get rather quiet when he's worried about something.
Ma tendencję do milknięcia, kiedy się czymś martwi.
Younger employees tend to adapt more quickly to new software.
Młodsi pracownicy zwykle szybciej przystosowują się do nowego oprogramowania.
She doesn't tend to complain, even when things go wrong.
Ona raczej nie narzeka, nawet gdy coś idzie źle.
Likely / certain / bound + bezokolicznik — przymiotniki 'wznoszące'
Likely / certain / bound + to-infinitive — raising adjectives
Zasady
be likely/certain/bound/sure + bezokolicznikTen sam wzorzec 'wznoszenia' co przy czasownikach, tylko z przymiotnikiem: It is likely that the flight will be delayed. = The flight is likely to be delayed
Różnice w stopniu pewnościlikely = prawdopodobne; certain/sure = niemal pewne, oparte na przekonaniu mówiącego; bound = pewne na podstawie logiki, prawa naturalnego lub nieuchronności sytuacji (With that attitude, he is bound to upset someone)
Test dummy-subject: there/it bez znaczeniaPrawdziwe przymiotniki wznoszące akceptują pusty podmiot there/it, bo nie przypisują mu żadnej roli znaczeniowej: There is likely to be a delay. / There is certain to be trouble. To odróżnia je od przymiotników kontrolujących (eager, willing, keen), które WYMAGAJĄ realnego podmiotu: *There is eager to be a solution jest niegramatyczne
Rejestr formalny vs nieformalnybound to i sure to brzmią bardziej potocznie i emfatycznie niż certain to i likely to, które częściej pojawiają się w piśmie formalnym i prognozach
Kiedy używamy
- Prognozowanie wydarzeń z różnym stopniem pewności (The talks are likely to collapse unless both sides compromise)
- Wyrażanie logicznej nieuchronności czegoś (Given the evidence, he is bound to be found guilty)
- Formalne alternatywy dla 'it is likely/certain that' w raportach i analizach (The new policy is bound to face strong opposition)
- Rozpoznawanie, które przymiotniki dopuszczają pusty podmiot there/it, a które nie (kontrast raising vs. control)
Kluczowe przykłady
likely tocertain tobound tothere is likely to be
Przykłady
The talks are likely to collapse unless both sides compromise.
Rozmowy prawdopodobnie się załamią, jeśli obie strony nie pójdą na kompromis.
Given the evidence, he is bound to be found guilty.
Biorąc pod uwagę dowody, on na pewno zostanie uznany za winnego.
There is likely to be a considerable delay because of the strike.
Prawdopodobnie będzie znaczne opóźnienie z powodu strajku.
With that attitude, he is bound to upset someone eventually.
Z takim podejściem w końcu na pewno kogoś zdenerwuje.