🧲 Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik z 'to'
Wybierz element z listy, żeby zobaczyć zasady, kiedy się go używa, i przykłady.
Uzupełniasz lukę poprawną odpowiedzią — ta sama zasada oceny pisowni co przy słówkach (drobne literówki są tolerowane).
want/need/would like/expect + dopełnienie + to-bezokolicznik — czasowniki control
want/need/would like/expect + object + to-infinitive — control verbs
Zasady
Budowaczasownik + dopełnienie (zaimek w formie dopełnieniowej lub rzeczownik) + to + bezokolicznik: I want you to stay. / She expects him to apologise.
Semantyczna rola dopełnieniadopełnienie jest prawdziwym, odrębnym argumentem czasownika nadrzędnego — to ono ma wykonać czynność, a podmiot na nią wpływa lub jej oczekuje; taki wzorzec nazywa się 'control': want kontroluje, KTO wykona czynność nazwaną bezokolicznikiem.
Typowe czasownikiwant, need, would like, would prefer, expect, help — po każdym z nich dopełnienie + to-bezokolicznik: I need you to sign this. / We'd prefer him to wait outside.
Brak 'that'po tych czasownikach NIE stawiamy zdania z 'that' w tym znaczeniu — niepoprawne: *I want that you stay; poprawnie tylko I want you to stay.
Kontrast z bezokolicznikiem bez dopełnieniagdy nie podajemy wykonawcy, dopełnienie się pomija: I want to stay (ja zostaję) vs I want you to stay (ty zostajesz) — różnica w podmiocie czynności.
Kiedy używamy
- Wyrażanie życzeń i oczekiwań wobec działania innej osoby (want you to call, expect them to arrive on time)
- Grzeczne prośby i preferencje z would like / would prefer (I'd like you to meet someone)
- Rejestr neutralny, bardzo częsty zarówno w mowie, jak i w piśmie
- Odróżnianie od czasowników z that-clause (hope, suggest), które NIE przyjmują tego wzorca
Kluczowe przykłady
want you to stayexpect him to apologiseneed you to signwould like you to come
Przykłady
I want you to meet my parents this weekend.
Chcę, żebyś poznał moich rodziców w ten weekend.
The teacher expects every student to hand in the essay on time.
Nauczyciel oczekuje, że każdy uczeń odda wypracowanie na czas.
We'd prefer you not to smoke inside the building.
Wolelibyśmy, żebyś nie palił w budynku.
I need someone to help me carry these boxes.
Potrzebuję kogoś, kto pomoże mi znieść te pudełka.
tell/ask/order/warn/advise/persuade/allow + dopełnienie + to-bezokolicznik — czasowniki nakazu i wpływu
tell/ask/order/warn/advise/persuade/allow + object + to-infinitive — directive verbs
Zasady
Budowaczasownik + dopełnienie + to + bezokolicznik: She told him to wait. / They warned us not to go there alone.
Grupa znaczeniowaczasowniki relacjonujące polecenia, prośby, rady, ostrzeżenia i zgody: tell, ask, order, instruct, warn, advise, persuade, encourage, invite, allow, permit, forbid.
Przeczenie przed bezokolicznikiem'not' stawiamy bezpośrednio przed 'to', nie przed czasownikiem nadrzędnym: He warned me not to be late (nie: *He didn't warn me to be late — to zupełnie inne znaczenie).
Rejestr formalny: order/instruct/forbidorder, instruct i forbid brzmią oficjalnie lub wojskowo/prawnie: The officer ordered the soldiers to retreat. / Smoking is forbidden to be practised here (rzadziej, zwykle w stronie biernej: Smoking is forbidden).
persuade vs convincepersuade regularnie łączy się z tym wzorcem (persuaded her to come), convince w brytyjskim angielskim częściej z that-clause (convinced her that it was safe), choć convince + to-infinitive też występuje, zwłaszcza w AmE.
Kiedy używamy
- Relacjonowanie poleceń, próśb i rad skierowanych do konkretnej osoby (told him to leave, advised her to rest)
- Ostrzeżenia z warn — zwykle z przeczeniem before to-infinitive (warned us not to touch it)
- Zgody i zakazy: allow/permit/forbid + dopełnienie + to-infinitive (allowed us to leave early)
- Rejestr od potocznego (tell, ask) po formalny/urzędowy (instruct, order, forbid)
Kluczowe przykłady
told him to waitwarned us not to gopersuaded her to comeallowed us to leave
Przykłady
The doctor advised him to cut down on salt.
Lekarz doradził mu, żeby ograniczył sól.
They warned the tourists not to swim beyond the flags.
Ostrzegli turystów, żeby nie pływali poza chorągiewkami.
Eventually she persuaded her boss to let her work from home.
W końcu przekonała szefa, żeby pozwolił jej pracować z domu.
The rules forbid visitors to bring food into the museum.
Regulamin zabrania zwiedzającym wnoszenia jedzenia do muzeum.
believe/consider/know/understand/presume + dopełnienie + to-bezokolicznik — czasowniki 'raising-to-object' (ECM)
believe/consider/know/understand/presume + object + to-infinitive — raising-to-object (ECM) verbs
Zasady
Budowaczasownik + dopełnienie + to + bezokolicznik, niemal wyłącznie z 'to be' lub czasownikami stanowymi: I believe him to be innocent. / We consider the plan to be flawed.
Dopełnienie NIE jest argumentem czasownika nadrzędnegow odróżnieniu od want/tell, tu 'him' w 'believe him to be innocent' nie jest tym, w co ktoś wierzy sam w sobie — jest podmiotem zdania podrzędnego 'he is innocent', przesuniętym na pozycję dopełnienia; ta konstrukcja nazywana jest ECM (Exceptional Case Marking) lub raising-to-object.
Test z podmiotami pozornymidowodem, że dopełnienie nie jest prawdziwym argumentem, jest to, że mogą tam stać zaimki puste: I believe it to be true. / They consider there to be a serious risk — 'it' i 'there' nie mają żadnej roli semantycznej wobec 'believe/consider', tylko wobec 'to be'.
Alternatywa z that-clausewiększość tych czasowników ma równoważną, częstszą w mowie formę z that: believe/know/understand/presume/suppose + that + zdanie: I believe (that) he is innocent. ≈ I believe him to be innocent (bardziej formalne, typowe dla pisma).
Ograniczenie do stanów, nie czynnościwzorzec dobrze działa z 'to be' i czasownikami stanowymi (to have, to know), słabo lub wcale z czynnościowymi bezokolicznikami: naturalne I believe her to be honest, dziwne *I believe her to run every day (lepiej: I believe (that) she runs every day).
Kiedy używamy
- Rejestr formalny, typowy dla pisma prawniczego, dziennikarskiego i akademickiego (consider the theory to be outdated)
- Wyrażanie opinii, przekonań i domniemań w sposób bardziej zwięzły niż zdanie z that (know him to be reliable)
- Rozpoznawanie, że dopełnienie po tych czasownikach nie odpowiada na pytanie 'w co/kogo wierzę', tylko jest podmiotem ukrytego zdania podrzędnego
- Podstawa dla odpowiadającej konstrukcji biernej z podmiotem: He is believed to be innocent (temat rozwinięty w 'Bierne struktury sprawozdawcze')
Kluczowe przykłady
believe him to be innocentconsider it to be trueknow her to be honestpresume there to be a risk
Przykłady
Investigators believe the fire to have been started deliberately.
Śledczy uważają, że pożar wzniecono celowo.
The board considers the current strategy to be unsustainable.
Zarząd uważa obecną strategię za niemożliwą do utrzymania.
We know him to be a man of his word.
Wiemy, że jest człowiekiem słownym.
Scientists presume there to be water beneath the surface.
Naukowcy przypuszczają, że pod powierzchnią jest woda.
Pominięcie dopełnienia przy tożsamym podmiocie — object + to-infinitive a sam to-bezokolicznik
Omitting the object when subjects match — object + to-infinitive vs bare to-infinitive
Zasady
Reguła tożsamości podmiotówgdy wykonawcą czynności nazwanej bezokolicznikiem jest ta sama osoba co podmiot zdania głównego, dopełnienia się NIE dodaje: I want to leave (ja chcę i ja wyjdę), nie *I want me to leave.
Dopełnienie pojawia się tylko przy innym wykonawcydopełnienie wraca, gdy wykonawca jest inny niż podmiot: I want you to leave (ty masz wyjść) — kontrast z I want to leave (ja mam wyjść).
Wyjątek: reflexive dla emfazyw rzadkich, emfatycznych kontekstach może pojawić się zaimek zwrotny zamiast pominięcia: I only want myself to blame — ale to wyjątkowe użycie, standardowo dopełnienie po prostu znika.
Pozycja przeczenia przy braku dopełnieniabez dopełnienia przeczenie zwykle poprzedza cały bezokolicznik lub czasownik nadrzędny, w zależności od zasięgu znaczeniowego: I want not to go (rzadkie, książkowe) vs znacznie częstsze I don't want to go — z przesuniętym przeczeniem (negative raising), które zmienia gdzie logicznie stoi 'not', ale nie zmienia ogólnego sensu.
Kontrast przy dopełnieniu: dwie pozycje 'not' o różnym znaczeniugdy dopełnienie jest obecne, 'not' przed bezokolicznikiem neguje samą czynność dopełnienia (I want you not to go — proszę, żebyś nie szedł), a 'not' przy czasowniku nadrzędnym neguje samo chcenie (I don't want you to go — nie chcę, żebyś szedł); w praktyce oba zdania są bliskoznaczne, ale nie identyczne w naciskach.
Kiedy używamy
- Wybór między 'I want to go' a 'I want him to go' w zależności od tego, kto wykonuje czynność
- Unikanie typowego błędu uczących się: dodawania zbędnego zaimka, gdy podmioty są tożsame (*I want me to go)
- Świadome różnicowanie dwóch pozycji przeczenia przy dopełnieniu (warned us not to go vs didn't warn us to go)
- Rozpoznawanie negative raising przy braku dopełnienia (don't want to go zamiast rzadszego want not to go)
Kluczowe przykłady
want to gowant him to gowarned us not to godidn't want to go
Przykłady
I really want to try that new restaurant.
Naprawdę chcę wypróbować tę nową restaurację.
I really want you to try that new restaurant.
Naprawdę chcę, żebyś wypróbował tę nową restaurację.
She asked not to be disturbed during the meeting.
Poprosiła, żeby jej nie przeszkadzać podczas spotkania.
He didn't ask her to stay, but he didn't want her to leave either.
Nie poprosił jej, żeby została, ale też nie chciał, żeby wyszła.