🪤 Czasownik + dopełnienie + -ing
Wybierz element z listy, żeby zobaczyć zasady, kiedy się go używa, i przykłady.
Uzupełniasz lukę poprawną odpowiedzią — ta sama zasada oceny pisowni co przy słówkach (drobne literówki są tolerowane).
catch/find + dopełnienie + -ing — złapanie kogoś na czymś / zastanie w jakimś stanie
catch/find + object + -ing — catching someone in the act / discovering a state
Zasady
Budowacatch/find + dopełnienie (osoba/rzecz) + imiesłów -ing: I caught him reading my diary. / She found the door standing open.
catch — przyłapanie na czymśzwykle coś niepożądanego lub zaskakującego, przyłapanie na gorącym uczynku: They caught the boy stealing apples from the orchard.
find — neutralne odkrycie stanuopisuje, w jakim stanie kogoś/coś zastaliśmy, niekoniecznie negatywnym: I found her sitting alone on the bench.
catch oneself + -ingzłapanie się na robieniu czegoś, zwykle mimowolnie: I caught myself smiling at the memory.
Strona biernadopełnienie catch/find staje się podmiotem, imiesłów -ing pozostaje bez zmian: He was caught cheating in the exam.
Kiedy używamy
- Opisywanie przyłapania kogoś na niewłaściwym lub nieoczekiwanym zachowaniu (caught stealing, caught lying)
- Relacjonowanie, w jakim stanie zastaliśmy kogoś lub coś (found the children playing in the rain)
- Refleksja nad własnym, często mimowolnym zachowaniem (catch myself doing something)
- Rejestr neutralny, częsty w narracji, relacjach z wydarzeń i doniesieniach prasowych
Kluczowe przykłady
caught him stealingfound her cryingcatch myself doingcaught cheating
Przykłady
I caught him going through my emails.
Złapałem go, jak przeglądał moje maile.
She found the children playing in the rain.
Zastała dzieci bawiące się w deszczu.
He was caught speeding on the motorway.
Złapano go na przekroczeniu prędkości na autostradzie.
I caught myself daydreaming during the meeting.
Złapałem się na tym, że marzę podczas spotkania.
keep/leave + dopełnienie + -ing — utrzymywanie czynności lub stanu w toku
keep/leave + object + -ing — keeping an action or state going
Zasady
Budowakeep/leave + dopełnienie + imiesłów -ing: Keep the engine running. / Don't leave the tap running.
keep — aktywne podtrzymywaniepodmiot powoduje, że coś trwa dalej, często wbrew woli dopełnienia: The noise kept me awake — ale z -ing: She kept us waiting for an hour.
leave — pozostawienie w danym staniezwykle przez zaniedbanie lub celowo, bez dalszej ingerencji: He left the washing machine running while he went shopping.
keep + dopełnienie + from + -ingpokrewna konstrukcja o znaczeniu przeciwnym — zapobieganie, powstrzymywanie: The rain kept us from going outside.
Kiedy używamy
- Skarga na to, że ktoś każe nam czekać lub pozostawać w niepewności (kept us waiting, kept us guessing)
- Instrukcje i ostrzeżenia dotyczące pozostawienia urządzenia lub czynności bez nadzoru (leave the tap running)
- Opis kogoś podtrzymującego czyjeś zaangażowanie lub emocje (kept the audience laughing)
- keep + from + -ing jako wariant o znaczeniu 'powstrzymać przed' — warto odróżniać od podstawowego wzorca
Kluczowe przykłady
kept me waitingleave the tap runningkept us guessingleft the engine running
Przykłady
The manager kept us waiting outside his office for twenty minutes.
Kierownik kazał nam czekać pod jego biurem przez dwadzieścia minut.
Please don't leave the tap running while you brush your teeth.
Proszę nie zostawiaj odkręconego kranu podczas mycia zębów.
The mystery kept the audience guessing until the very end.
Zagadka trzymała widownię w niepewności aż do samego końca.
Nothing could keep her from talking about the trip.
Nic nie mogło powstrzymać jej od mówienia o tej podróży.
spend/waste + czas/pieniądze + -ing — sposób spędzania czasu lub wydawania pieniędzy
spend/waste + time/money + -ing — how time or money is used
Zasady
Budowaspend/waste + wyrażenie czasu lub pieniędzy + imiesłów -ing: I spend two hours a day commuting. / They wasted money renovating a house they later sold.
spend — neutralny opisinformuje, na co poszedł czas lub pieniądze, bez oceny: We spent the whole afternoon looking for a parking space.
waste — negatywna ocenasugeruje, że czas lub pieniądze zostały zmarnowane, użyte bez efektu: She wasted a small fortune buying clothes she never wore.
Brak bezokolicznika z 'to'po spend/waste w tym znaczeniu nigdy nie stawiamy 'to + bezokolicznik' — niepoprawne: *spend time to clean the house
Pokrewna konstrukcja: have difficulty/trouble/a hard time + -ingten sam schemat 'wyrażenie + -ing' pojawia się po have difficulty/trouble/a hard time: He has a hard time remembering names.
Kiedy używamy
- Opis nawyków i sposobu organizacji czasu w życiu codziennym (spends every evening reading)
- Krytyka nieefektywnego lub bezcelowego wykorzystania zasobów (wasted a fortune redecorating)
- Rejestr neutralny/potoczny, bardzo częsty w rozmowie o codziennych czynnościach
- Rozszerzenie wzorca na have difficulty/trouble/a hard time + -ing przy opisie trudności
Kluczowe przykłady
spend time doingwaste money buyinghave difficulty findingspends hours
Przykłady
We spent the whole afternoon looking for a parking space.
Spędziliśmy całe popołudnie na szukaniu miejsca parkingowego.
She wasted a small fortune buying clothes she never wore.
Zmarnowała małą fortunę na kupowanie ubrań, których nigdy nie nosiła.
He has a hard time remembering people's names.
Ma trudności z zapamiętywaniem imion ludzi.
I don't want to waste any more time arguing about this.
Nie chcę już marnować czasu na kłócenie się o to.
get/have + dopełnienie + -ing — nieformalne zainicjowanie czynności lub reakcji
get/have + object + -ing — informal triggering of an action
Zasady
Budowaget/have + dopełnienie + imiesłów -ing: That got me thinking. / She had everyone laughing.
get — zainicjowanie działaniapodmiot sprawia, że coś/ktoś zaczyna działać lub coś zaczyna się dziać: We finally got the engine running.
have — wywołanie zbiorowej reakcjipodkreśla umiejętność wywołania reakcji emocjonalnej u słuchaczy/uczestników: The comedian had the whole room laughing.
Kontrast z przyczynowym have/get + dopełnienie + imiesłów biernyw have/get something done dopełnienie OTRZYMUJE wykonaną czynność (get the car washed), a tu dopełnienie SAMO wykonuje czynność wyrażoną -ing (get the car running) — nie należy mylić tych dwóch wzorców
Rejestrkonstrukcja typowo potoczna, bardzo częsta w mowie i nieformalnym piśmie
Kiedy używamy
- Opisywanie, jak coś zainicjowało reakcję, proces lub dyskusję (got people talking, got things moving)
- Podkreślanie zdolności kogoś do wywoływania reakcji publiczności (had the audience cheering)
- Odróżnianie aktywnej czynności dopełnienia (get/have + -ing) od biernego rezultatu (have/get + past participle)
- Rejestr potoczny — rzadziej spotykana w formalnym, pisanym angielskim
Kluczowe przykłady
got me thinkinghad everyone laughingget things movinghad the crowd cheering
Przykłady
Her speech got everyone thinking about climate change.
Jej przemówienie skłoniło wszystkich do myślenia o zmianach klimatu.
The comedian had the whole audience laughing within seconds.
Komik rozśmieszył całą publiczność w kilka sekund.
We need to get things moving before the deadline.
Musimy ruszyć sprawy z miejsca przed terminem.
His jokes had us all crying with laughter.
Jego żarty doprowadziły nas wszystkich do łez ze śmiechu.